De herfst ziet er voor ons vaak prachtig uit: frisse ochtenden, warme herfstkleuren en misschien zelfs nog een paar zonnige dagen. Maar voor paarden is dit seizoen een stuk uitdagender. Het weer slaat snel om, het gras verandert van kwaliteit en hun lichaam schakelt al richting winterstand. Daardoor kunnen paarden die normaal stabiel zijn ineens gevoeliger reageren, anders mesten, sneller moe worden of meer spanning laten zien.

Waar komt dat vandaan? En vooral: wat kun jij doen om je paard door deze herfstperiode heen te helpen? In deze blog lees je wat er precies in het lichaam gebeurt, waarom veel paarden in deze periode uit balans raken en vooral: hoe jij kunt herkennen dat je paard ondersteuning nodig heeft.

Waarom de herfst zoveel invloed heeft op paarden

De herfst is het meest wisselvallige seizoen dat we kennen. Temperatuur, luchtvochtigheid en wind kunnen binnen een uur veranderen. Paarden reageren hier veel sterker op dan mensen, omdat hun lichaam gevoeliger is voor deze omstandigheden.

Lichamelijk gebeurt er van alles tegelijk.
Het opbouwen van de wintervacht kost veel energie. Het immuunsysteem moet omgaan met kou, wind, vocht en meer schimmelsporen in stallen die vaker dicht blijven. Het gras wordt korter en minder voedzaam, waardoor paarden dichter bij de grond eten en sneller zand opnemen. De dikke darm krijgt hierdoor extra werk te doen, wat wisselende mest, gasvorming of buikongemak kan geven. En omdat veel paarden minder drinken zodra het kouder wordt, stijgt ook de kans op verstoppingsklachten.

Ook mentaal heeft dit effect.
Veel paarden worden in de herfst gevoeliger of schrikkeriger. Dat is geen lastig gedrag, maar een logisch gevolg van hoe hun lichaam prikkels verwerkt. Wanneer darmen, luchtwegen of slijmvliezen onder druk staan, reageert een paard sneller op geluiden, beweging of wisselende situaties.

Kort gezegd: fysieke belasting en mentale gevoeligheid versterken elkaar in dit seizoen.

 De Chinese kijk: waarom juist longen en darmen kwetsbaarder zijn

In de traditionele Chinese geneeskunde is elk seizoen verbonden met een element, en dat bepaalt welke lichaamsprocessen extra aandacht vragen. De herfst hoort bij het Metaalelement, en dat element staat in verbinding met de longen, de dikke darm, de slijmvliezen en de emotie van loslaten. Daarmee heeft de herfst een directe weerslag heeft op zowel het fysieke als het mentale evenwicht van je paard. Dat klinkt misschien wat zweverig, maar je ziet het praktisch terug in hoe een paard reageert.

Hoe dat er in het dagelijks leven uitziet:

·        In de herfst worden de longen extra uitgedaagd door kou, vocht en schimmelsporen in de lucht. Paarden zijn gevoeliger voor kuchjes, slijmvorming of een wat zwaardere ademhaling, vooral in natte of koude periodes.

·        De dikke darm krijgt het drukker door de verandering in gras, meer kans op zandopname en temperatuurschommelingen. Hierdoor zie je vaker wisselende mest, gasvorming of lichte buikonrust.

·        De slijmvliezen (van neus tot darmen) kunnen sneller geïrriteerd raken of juist droger worden, wat de weerstand merkbaar verlaagt.

·       En wanneer deze systemen onder druk staan, verliest het paard een stukje van zijn natuurlijke “prikkelfilter”. Geluiden, bewegingen of onverwachte situaties komen harder binnen, waardoor paarden gevoeliger reageren, sneller schrikken of minder goed kunnen ontspannen.

Rust en stabiliteit beginnen in de darmen

Voeding is in de herfst vaak de eerste én de belangrijkste manier om je paard te helpen. Niet door simpelweg meer krachtvoer te geven, maar door slimmer te voeren en beter aan te sluiten op wat de darmen en slijmvliezen in dit seizoen nodig hebben. Daarmee kun je in deze periode met relatief eenvoudige aanpassingen al veel rust creëren.

Een van die aanpassingen is het toevoegen van extra vezels. Groene haverbrok is licht verteerbaar, rijk aan vezels en geeft een rustige, gelijkmatige ondersteuning zonder het paard heet of scherp te maken. Esparcettebrok is ook een waardevolle aanvulling. De natuurlijke tannines ondersteunen de darmwand, dragen bij aan een gezonde darmflora en helpen bovendien om parasieten op een milde, natuurlijke manier te weren.

Daarnaast doen paarden het in de herfst bijzonder goed op omega-3 vetzuren uit zaden en pitten. Denk aan lijnzaad, pompoenpitten of hennepzaad. Paarden verteren deze plantaardige bronnen veel beter dan olie, waardoor ze de omega-3’s daadwerkelijk op kunnen nemen. Deze vetzuren dragen bij aan een gezonde vacht, sterkere slijmvliezen, betere weerstand én een rustiger zenuwstelsel, iets wat je in de herfst vaak direct terugziet in gedrag.

Ook de herfstvruchten uit de natuur zijn zeer passend in dit seizoen: Wilde bessen ondersteunen de slijmvliezen en leveren krachtige antioxidanten, terwijl rozenbottels een natuurlijke en mild werkende vorm van vitamine C bevatten die de weerstand een duwtje in de rug geeft.

Voor paarden die extra gevoelig zijn in de herfst, kun je daarnaast denken aan zachte, slijmvliesverzorgende kruiden zoals kaasjeskruid en weegbree. Het is ook belangrijk om regelmatig een psyllium-kuur te geven om de darmen te helpen bij zandafvoer. Tot slot passen kruiden die de luchtwegen ondersteunen zoals tijm goed bij de seizoensuitdagingen, omdat ze helpen om de ademhaling vrijer en rustiger te houden.

Voedingsadvies op maat

Hoewel je met seizoensgerichte voeding al veel kunt bereiken, heeft niet ieder paard genoeg aan algemene adviezen. Sommige paarden blijven gevoelig, blijven wisselend mesten of reageren sterker op prikkels, zelfs als het lijkt alsof alles “wel goed” gaat. In zulke gevallen kan een persoonlijk voedingsplan een wereld van verschil maken.

Bij Horseganic werk ik - Lyan van Straten - met therapeutisch voedingsadvies: voeding die niet alleen vult, maar het lichaam stap voor stap helpt herstellen en sterker maakt van binnenuit. Ieder paard reageert anders op kou, stress, grasverandering en training. Daarom kijk ik altijd naar het hele plaatje: gedrag, mest, energieniveau, spierspanning, het huidige rantsoen én de invloed van het seizoen.

Met gerichte aanpassingen kun je vaak grote veranderingen zien. Denk aan meer rust in de darmen, minder spanning in het lijf, een gelijkmatiger energieniveau en een paard dat prikkels beter kan verwerken. De herfst hoeft dus geen periode te zijn waarin je paard er maar doorheen moet. Met de juiste ondersteuning kan het een tijd worden waarin je paard sterker, stabieler en comfortabeler richting de winter gaat.

Wil jij ook graag ondersteuning bij de voeding voor je paard? Bekijk alle mogelijkheden via: Home - HorseGanic