Door: Lyan van HorseGanic

Je hebt het voer van je paard aangepast. Je bent kritischer gaan kijken naar ingrediënten, suiker en zetmeel en hebt misschien een balancer of voer gekozen dat veel beter bij je paard past. Toch blijft die opgeblazen buik terugkomen, zie je nog steeds mestwater of gasvorming of reageert je paard gevoelig op gras en ruwvoerwisselingen.

Hoe kan dat, als je inmiddels wél passend voert?

Omdat een passend rantsoen en het herstellen van de darmgezondheid van je paard twee verschillende dingen zijn. Ander voer kan een belangrijke eerste stap zijn, maar wanneer de spijsvertering al langere tijd onder druk staat, zijn de darmen niet automatisch hersteld zodra je een andere voerzak opent.

Waarom is darmgezondheid zo belangrijk voor een paard?

Het spijsverteringsstelsel van een paard is gemaakt om gedurende een groot deel van de dag vezelrijk plantenmateriaal te verwerken. Vooral in de blinde en dikke darm leven enorme hoeveelheden micro-organismen die samen het darmmicrobioom vormen. Deze micro-organismen fermenteren vezels en produceren daarbij onder andere vluchtige vetzuren, die een belangrijke energiebron vormen voor het paard.

Maar gezonde darmen bestaan uit veel meer dan alleen een goed functionerend darmmicrobioom. Ook de darmwand, slijmvliezen, darmbeweging, fermentatie en opname van voedingsstoffen spelen een belangrijke rol. Daarnaast staat het maagdarmstelsel in nauwe wisselwerking met onder andere het immuunsysteem, de stofwisseling en het zenuwstelsel.

Daarom zegt mooie mest alleen niet dat de darmgezondheid optimaal is. Een goed functionerend maagdarmstelsel vormt een belangrijke basis voor vertering, vezelfermentatie, voedingsstoffenopname, energievoorziening en weerstand.

Wat zijn signalen dat de darmgezondheid van je paard aandacht nodig heeft?

Sommige signalen zijn duidelijk verbonden aan de spijsvertering. Denk aan mestwater, wisselende of dunne mest, een opgeblazen buik en veel gasvorming. Ook een paard dat sterk reageert op de overgang naar gras, een nieuwe partij hooi of andere veranderingen in het rantsoen kan aanleiding geven om uitgebreider naar de darmgezondheid te kijken.

Dat betekent niet dat iedere klacht door de darmen wordt veroorzaakt. Dezelfde signalen kunnen verschillende oorzaken hebben. Juist daarom vind ik het belangrijk om niet één symptoom los te beoordelen, maar naar de combinatie, voorgeschiedenis en ontwikkeling van signalen te kijken.

Waarom alleen het voer aanpassen niet altijd voldoende is

Stel dat je paard al maanden of misschien zelfs jaren een rantsoen krijgt dat niet optimaal bij hem past. Je besluit het voer aan te passen. Je kiest andere vezelbronnen, verlaagt suiker en zetmeel en zorgt ervoor dat vitaminen, mineralen, eiwitten en energie beter aansluiten.

Dat kan een ontzettend belangrijke verandering zijn.

Maar daarmee zijn de darmwand, slijmvliezen, fermentatie en het darmmicrobioom niet van de ene op de andere dag veranderd.

Je kunt het vergelijken met kilometers lopen met een steentje in je schoen. Het steentje verwijderen is nodig om verdere irritatie te voorkomen. Maar de gevoelige plek op je voet is niet onmiddellijk verdwenen zodra het steentje eruit is.

Anders voeren kan een mogelijke belastende factor wegnemen. Gericht ondersteunen geeft het lichaam vervolgens de juiste omstandigheden om te herstellen.

En juist die tweede stap wordt vaak vergeten.

Darmherstel gaat verder dan alleen de darmflora.

Wanneer we over gezonde darmen bij paarden praten, gaat het al snel over de darmflora of het darmmicrobioom. Dat is belangrijk, maar darmgezondheid bestaat uit meer.

Hoe ziet het ruwvoer eruit? Welke vezelbronnen krijgt het paard? Hoeveel suiker en zetmeel bevat het rantsoen? Hoe stabiel is de voeding? Zijn er regelmatig grote voerwisselingen? Hoe reageert het paard op gras? En welke signalen zien we gedurende het jaar?

Je wilt niet alleen iets vóór de darmen voeren. Je wilt de omstandigheden ín de darmen verbeteren.

Waarom heeft ieder paard een ander darmadvies nodig?

Twee paarden kunnen allebei mestwater hebben en toch een compleet ander verhaal vertellen. Het ene paard krijgt alleen mestwater tijdens de overgang naar gras. Een ander heeft het vrijwel het hele jaar en staat daarnaast regelmatig opgeblazen. Een derde reageert vooral op veranderingen in ruwvoer of stressvolle periodes.

De zichtbare klacht is vergelijkbaar, maar de omstandigheden zijn anders.

Afhankelijk van het totaalbeeld kunnen ook de weerstand, suiker- en energiestofwisseling, lever, nieren, lymfe of het zenuwstelsel relevant zijn.

Niet omdat ieder paard op al deze gebieden ondersteuning nodig heeft, maar omdat het lichaam niet uit losse systemen bestaat. Het doel is juist om te bepalen wat bij dit specifieke paard prioriteit heeft.

Een passend rantsoen is de basis, herstel is de volgende stap

Een passend rantsoen blijft natuurlijk essentieel voor gezonde darmen. Zonder een goede voedingsbasis wordt het lastig om stabiele omstandigheden in het maagdarmstelsel te creëren.

Uiteindelijk is het doel niet alleen dat er beter voer in de voerbak ligt. Het doel is dat het paard dat voer goed kan verteren, voedingsstoffen kan opnemen en benutten en dat er in de darmen een zo stabiel mogelijke omgeving ontstaat.

Passende voeding creëert de basis. Gericht ondersteunen bouwt daarop verder. En tijd geeft het lichaam de mogelijkheid om zich aan die nieuwe omstandigheden aan te passen.

Wil je gericht werken aan de darmgezondheid van jouw paard?

Heeft jouw paard regelmatig last van mestwater, gasvorming, een opgeblazen buik, wisselende mest of gevoeligheid voor voer- en graswisselingen? Lyan van HorseGanic kijkt verder dan alleen naar welk voer je kunt vervangen.

Met een uitgebreide klachtenanalyse, persoonlijk voedingsadvies en een herstelprotocol van 18 weken brengt zij de voedingsbasis op orde en werk je vervolgens stap voor stap aan de systemen die bij jouw paard ondersteuning nodig hebben.

Want ander voer kan een belangrijke eerste stap zijn. Maar wanneer klachten al langer bestaan, is gericht werken aan herstel minstens zo belangrijk.

Meer weten over Lyan? www.horseganic.nl

 

Veelgestelde vragen aan Lyan over darmgezondheid bij paarden

Hoe ondersteun je de darmgezondheid van een paard?

Een goede darmgezondheid begint bij een passend rantsoen met voldoende ruwvoer en vezels, een stabiele voedingsbasis en zo min mogelijk onnodige grote voerwisselingen. Wanneer een paard al langere tijd klachten heeft, kijk ik daarnaast naar de darmwand, slijmvliezen, fermentatie, het darmmicrobioom en de opname en benutting van voedingsstoffen. Welke ondersteuning passend is, verschilt per paard.

Is alleen ander paardenvoer voldoende bij darmproblemen?

Niet altijd. Wanneer een onderdeel van het rantsoen niet goed bij een paard past, is aanpassen belangrijk. Maar wanneer de darmen al langere tijd signalen geven, betekent een voerwissel niet automatisch dat bijvoorbeeld het darmmilieu, de slijmvliezen of het microbioom direct zijn hersteld.

Hoe lang duurt darmherstel bij een paard?

Daar bestaat geen vaste termijn voor. De duur hangt onder andere af van de aard en duur van de klachten, voeding, management en het individuele paard. Binnen HorseGanic werk ik daarom met een herstelprotocol van 18 weken waarin we in drie fases stap voor stap werken en tussentijds kunnen beoordelen hoe het paard reageert.

Kan een paard darmproblemen hebben met normale mest?

Normale mest is positief, maar vertelt niet alles over de darmgezondheid. Gasvorming, een regelmatig opgeblazen buik, sterke reacties op voerwisselingen of andere terugkerende signalen kunnen reden zijn om de spijsvertering uitgebreider te bekijken, ook wanneer de mest meestal normaal is.